Bomen bewaren in een digitale wereld
Het Digitaal Bomen Monument is een van de KIEM projecten bij de Groene Hart Biënnale in Gouda!
Van 30 mei tot en met 21 juni 2026 vindt de eerste editie plaats van de Groene Hart Biënnale, een nieuw festival van kunst en design voor ecologische regeneratie gericht op het Groene Hart.
Het festival onderzoekt hoe kunst, ontwerp en burgerinitiatieven kunnen bijdragen aan herstel en verbetering van de lokale leefomgeving voor alle levensvormen.
Het Digitaal Bomen Monument is een kunstproject van Nicole Spit, waarin karakteristieke bomen worden gedigitaliseerd en geplaatst in een virtuele droomwereld.
Terwijl de fysieke bomen verdwijnen door verzilting en bodemdaling, biedt zij een digitaal monument aan. Maar door die “erosie” in het kunstwerk te verwerken, herinnert ze ons eraan dat ook de digitale kopie geen volledige vervanging is voor de levende natuur.
Het is een vorm van speculatief design : Nicole ontwerpt voor een toekomst waarin we misschien alleen nog maar “geërodeerde” digitale restanten van ons groen erfgoed hebben.
Regeneratieve ecologie begint bij het herstellen van de relatie tussen mens en natuur. Door inwoners van Gouda een boom te laten nomineren, dwingt het project hen om de boom niet langer als “meubilair” te zien, maar als een levend wezen met een geschiedenis. Dit herstel van empathie is de eerste stap naar regeneratie: je gaat pas zorgen voor wat je waardeert.
In het oeuvre van kunstenares en speculatief designer Nicole Spit onderzoekt ze constant de grenzen tussen het natuurlijke en het kunstmatige.
Boomscan workshop en de kwetsbaarheid van archiveren
Op 9 mei gaf ik een 3D-boomscanworkshop in Gouda voor het Digitale Bomenmonument van de Groene Hart Biënnale 2026. Samen hebben we karakteristieke bomen in de stad vastgelegd, niet alleen via 3D-scans, maar ook met warmtegevoelige direct-thermische prints en analoge afdrukken in klei, later gegoten in gips.
Het project onderzoekt manieren van bewaren en archiveren, én laat tegelijkertijd de kwetsbaarheid van die processen zien.
Tijdens het vastleggen ontstaan vervormingen en sporen van vergankelijkheid: digitale data-erosie, afwijkingen in 3D-scans, thermische prints die zwart verkleuren door warmte, klei die subtiel vervormt en gips dat niet altijd volledig uithardt. Hoe kunnen we waardevol groen erfgoed bewaren voor de toekomst, terwijl elk medium zijn eigen fragiliteit met zich meebrengt?
Daarnaast draait het project om de verhalen die aan deze bomen verbonden zijn. Welke relatie hebben inwoners van Gouda met de oudere bomen die zij dagelijks passeren, tijdens het uitlaten van de hond, vanuit hun woonkamerraam, of bij aankomst op het station?
Hoe bewaren we niet alleen de boom zelf, maar ook het netwerk van herinneringen, ervaringen en betekenissen eromheen? En wat gebeurt er met een archief wanneer ook het ‘vastgelegde’ langzaam verandert of aangetast raakt?
Welke fragiliteit schuilt er uiteindelijk in onze eigen geschiedenis?
